پرش به محتوا
تاریخ ایران

دوران کلاسیک

سلوکیان

Seleucid Empire

⏳ ۳۱۲–۱۴۱ پ.م🏛 پایتخت: سلوکیه، انطاکیه👑 ۱۰ فرمانروا📜 ۶ رویداد

جانشینان یونانی‌تبار اسکندر که دورانی از آمیزش فرهنگ ایرانی و یونانی (هلنیسم) را رقم زدند.

تهران امروز
گستره‌ی تقریبی و ساده‌شده در اوج قدرت (طرح ویراستاری). خطوط ساحلی: Natural Earth (مالکیت عمومی).

گستره‌ی فرمانروایی

طرح ساده‌شده‌ی قلمرو سلوکیان در اوج گسترش. مرزهای دوران پیشامدرن سیال بودند؛ این نقشه تنها برای جهت‌یابی است.

فرمانروایان

۱

سلوکوس یکم نیکاتور

Seleucus I Nicator

۳۱۲–۲۸۱ پ.م

سردار اسکندر و بنیان‌گذار دودمان؛ با آپامه، شاهزاده‌ی سغدی، ازدواج کرد.

۲

آنتیوخوس یکم

Antiochus I Soter

۲۸۱–۲۶۱ پ.م

شهرهای یونانی بسیار در ایران بنیاد نهاد.

۳

آنتیوخوس دوم

Antiochus II Theos

۲۶۱–۲۴۶ پ.م

در روزگار او پارت و باختر از سلوکیان جدا شدند.

۴

سلوکوس دوم

Seleucus II Callinicus

۲۴۶–۲۲۵ پ.م

در لشکرکشی برای بازپس‌گیری پارت از ارشک شکست خورد.

۵

سلوکوس سوم

Seleucus III Ceraunus

۲۲۵–۲۲۳ پ.م

پادشاهی کوتاهی داشت و در آسیای کوچک کشته شد.

۶

آنتیوخوس سوم بزرگ

Antiochus III the Great

۲۲۳–۱۸۷ پ.م

با لشکرکشی شرقی، پارت و باختر را دوباره فرمانبر کرد؛ اما از روم شکست خورد.

۷

سلوکوس چهارم

Seleucus IV Philopator

۱۸۷–۱۷۵ پ.م

زیر بار سنگین غرامت روم فرمان راند.

۸

آنتیوخوس چهارم

Antiochus IV Epiphanes

۱۷۵–۱۶۴ پ.م

در لشکرکشی به ایران درگذشت.

۹

دمتریوس یکم

Demetrius I Soter

۱۶۲–۱۵۰ پ.م

تیمارخوس، شورشی ماد را سرکوب کرد.

۱۰

دمتریوس دوم

Demetrius II Nicator

۱۴۵–۱۳۹ پ.م

به دست مهرداد یکم اشکانی اسیر شد؛ پایان چیرگی سلوکی بر ایران.

گاه‌شمار

پادشاهان (طلایی) و رویدادها (رنگ دودمان) به ترتیب زمان؛ رویدادهای کلیدی پررنگ‌ترند.

  1. آغاز پادشاهی · ۳۱۲–۲۸۱ پ.م👑 سلوکوس یکم نیکاتور
  2. بنیان‌گذاری · ۳۱۲ پ.متصرف بابل به دست سلوکوس؛ آغاز گاه‌شماری سلوکی
  3. پیمان · ۳۰۵ پ.مپیمان سلوکوس با چندرگوپته موریاسرزمین‌های شرقی در برابر ۵۰۰ فیل جنگی واگذار شد.
  4. آغاز پادشاهی · ۲۸۱–۲۶۱ پ.م👑 آنتیوخوس یکم
  5. آغاز پادشاهی · ۲۶۱–۲۴۶ پ.م👑 آنتیوخوس دوم
  6. فروپاشی · ۲۴۷ پ.مجدایی پارت و برآمدن ارشک
  7. آغاز پادشاهی · ۲۴۶–۲۲۵ پ.م👑 سلوکوس دوم
  8. آغاز پادشاهی · ۲۲۵–۲۲۳ پ.م👑 سلوکوس سوم
  9. آغاز پادشاهی · ۲۲۳–۱۸۷ پ.م👑 آنتیوخوس سوم بزرگ
  10. نبرد · ۲۰۹ پ.ملشکرکشی شرقی آنتیوخوس سوم
  11. نبرد · ۱۹۰ پ.مشکست از روم در نبرد مگنزیا
  12. آغاز پادشاهی · ۱۸۷–۱۷۵ پ.م👑 سلوکوس چهارم
  13. آغاز پادشاهی · ۱۷۵–۱۶۴ پ.م👑 آنتیوخوس چهارم
  14. آغاز پادشاهی · ۱۶۲–۱۵۰ پ.م👑 دمتریوس یکم
  15. آغاز پادشاهی · ۱۴۵–۱۳۹ پ.م👑 دمتریوس دوم
  16. فروپاشی · ۱۴۱ پ.مفتح سلوکیه به دست مهرداد یکم

منابع و کتاب‌شناسی

  1. [مرجع]Encyclopædia Iranica — ed. E. Yarshater et al.
  2. [مرجع]The Cambridge History of Iran (7 vols.) — Cambridge University Press, 1968–1991

تاریخ‌ها بر پایه‌ی اجماع پژوهشی (ایرانیکا، تاریخ کمبریج) است؛ «ح.» نشانه‌ی تاریخ تقریبی یا مورد اختلاف است.