دیااکو
Deioces
ح. ۷۲۷–۶۷۵ پ.م
به روایت هرودوت، قبایل ماد را متحد کرد و هگمتانه با هفت باروی رنگین را بنیاد نهاد.
ایران باستان
ماد
Medes
⏳ ح. ۷۲۷–۵۵۰ پ.م🏛 پایتخت: هگمتانه (همدان)👑 ۴ فرمانروا📜 ۴ رویداد
نخستین دولت فراگیر ایرانیان؛ مادها با هم‌پیمانی بابل، امپراتوری آشور را از پای درآوردند.
گستره‌ی فرمانروایی
طرح ساده‌شده‌ی قلمرو ماد در اوج گسترش. مرزهای دوران پیشامدرن سیال بودند؛ این نقشه تنها برای جهت‌یابی است.
فرمانروایان
فرورتیش
Phraortes
ح. ۶۷۵–۶۵۳ پ.م
پارسیان را زیر فرمان آورد و در نبرد با آشور جان باخت.
هووخشتره
Cyaxares
ح. ۶۲۵–۵۸۵ پ.م
سپاه ماد را نوسازی کرد و با فتح نینوا به عمر آشور پایان داد.
ایشتوویگو (آستیاگ)
Astyages
ح. ۵۸۵–۵۵۰ پ.م
واپسین شاه ماد که از نوه‌ی خود، کوروش، شکست خورد.
گاه‌شمار
پادشاهان (طلایی) و رویدادها (رنگ دودمان) به ترتیب زمان؛ رویدادهای کلیدی پررنگ‌ترند.
- آغاز پادشاهی · ح. ۷۲۷–۶۷۵ پ.م👑 دیااکو
- آغاز پادشاهی · ح. ۶۷۵–۶۵۳ پ.م👑 فرورتیش
- رویداد · ح. ۶۵۳ پ.مآغاز دوره‌ی چیرگی سکاها بر ماد
- آغاز پادشاهی · ح. ۶۲۵–۵۸۵ پ.م👑 هووخشتره
- نبرد · ح. ۶۱۲ پ.مفتح نینوا و فروپاشی آشورهووخشتره با نبوپلسر بابلی نینوا را گشود.
- آغاز پادشاهی · ح. ۵۸۵–۵۵۰ پ.م👑 ایشتوویگو (آستیاگ)
- پیمان · ح. ۵۸۵ پ.منبرد خسوف و پیمان صلح ماد و لیدیخورشیدگرفتگی میانه‌ی نبرد، دو سپاه را به صلح واداشت؛ رود هالیس مرز شد.
- فروپاشی · ۵۵۰ پ.مشکست آستیاگ از کوروش
منابع و کتاب‌شناسی
- [منبع دست‌اول]تاریخ (Histories) — هرودوت
- [مرجع]Encyclopædia Iranica — ed. E. Yarshater et al.
- [مرجع]The Cambridge History of Iran (7 vols.) — Cambridge University Press, 1968–1991
تاریخ‌ها بر پایه‌ی اجماع پژوهشی (ایرانیکا، تاریخ کمبریج) است؛ «ح.» نشانه‌ی تاریخ تقریبی یا مورد اختلاف است.