هولاکو
Hulagu
۱۲۵۶–۱۲۶۵ م
الموت و بغداد را گشود و رصدخانه‌ی مراغه را برای خواجه نصیر ساخت.
سده‌های میانه
ایلخانان
Ilkhanate
⏳ ۱۲۵۶–۱۳۳۵ م🏛 پایتخت: مراغه، تبریز، سلطانیه👑 ۹ فرمانروا📜 ۸ رویداد
شاخه‌ی مغولی هولاکو که از ویرانی آغاز کرد و با مسلمان‌شدن غازان به یکی از درخشان‌ترین دوره‌های فرهنگی رسید.
گستره‌ی فرمانروایی
طرح ساده‌شده‌ی قلمرو ایلخانان در اوج گسترش. مرزهای دوران پیشامدرن سیال بودند؛ این نقشه تنها برای جهت‌یابی است.
فرمانروایان
اباقا
Abaqa
۱۲۶۵–۱۲۸۲ م
پایتخت را به تبریز برد.
تکودار (احمد)
Tekuder
۱۲۸۲–۱۲۸۴ م
نخستین ایلخان مسلمان.
ارغون
Arghun
۱۲۸۴–۱۲۹۱ م
با پاپ و شاهان اروپا برای پیمان علیه ممالیک نامه‌نگاری کرد.
گیخاتو
Gaykhatu
۱۲۹۱–۱۲۹۵ م
با رواج پول کاغذی (چاو) اقتصاد را آشفته کرد.
بایدو
Baydu
۱۲۹۵ م
چند ماه پادشاهی کرد و به دست غازان برافتاد.
غازان خان
Ghazan
۱۲۹۵–۱۳۰۴ م
اسلام آورد و با وزارت رشیدالدین، اصلاحات گسترده‌ی مالی و اداری انجام داد.
اولجایتو (محمد خدابنده)
Öljaitü
۱۳۰۴–۱۳۱۶ م
سلطانیه را با گنبد شگفت‌انگیزش ساخت و مذهب شیعه را برگزید.
ابوسعید بهادرخان
Abu Sa'id
۱۳۱۶–۱۳۳۵ م
واپسین ایلخان بزرگ؛ با مرگ بی‌جانشینش ایلخانی از هم پاشید.
گاه‌شمار
پادشاهان (طلایی) و رویدادها (رنگ دودمان) به ترتیب زمان؛ رویدادهای کلیدی پررنگ‌ترند.
- آغاز پادشاهی · ۱۲۵۶–۱۲۶۵ م👑 هولاکو
- بنیان‌گذاری · ۱۲۵۶ مگشایش الموت
- نبرد · ۱۲۵۸ مسقوط بغداد و پایان خلافت عباسی
- فرهنگ و هنر · ۱۲۵۹ مساخت رصدخانه‌ی مراغه
- نبرد · ۱۲۶۰ مشکست در عین جالوت از ممالیک
- آغاز پادشاهی · ۱۲۶۵–۱۲۸۲ م👑 اباقا
- آغاز پادشاهی · ۱۲۸۲–۱۲۸۴ م👑 تکودار (احمد)
- آغاز پادشاهی · ۱۲۸۴–۱۲۹۱ م👑 ارغون
- آغاز پادشاهی · ۱۲۹۱–۱۲۹۵ م👑 گیخاتو
- آغاز پادشاهی · ۱۲۹۵–۱۳۰۴ م👑 غازان خان
- آغاز پادشاهی · ۱۲۹۵ م👑 بایدو
- اصلاحات · ۱۲۹۵ ماسلام آوردن غازان
- آغاز پادشاهی · ۱۳۰۴–۱۳۱۶ م👑 اولجایتو (محمد خدابنده)
- فرهنگ و هنر · ۱۳۰۷ منگارش جامع‌التواریخ رشیدالدین
- فرهنگ و هنر · ۱۳۱۳ مپایان ساخت گنبد سلطانیه
- آغاز پادشاهی · ۱۳۱۶–۱۳۳۵ م👑 ابوسعید بهادرخان
- فروپاشی · ۱۳۳۵ ممرگ ابوسعید و فروپاشی ایلخانی
منابع و کتاب‌شناسی
- [منبع دست‌اول]تاریخ جهانگشای — عطاملک جوینی
- [منبع دست‌اول]جامع‌التواریخ — رشیدالدین فضل‌الله
- [مرجع]Encyclopædia Iranica — ed. E. Yarshater et al.
- [مرجع]The Cambridge History of Iran (7 vols.) — Cambridge University Press, 1968–1991
تاریخ‌ها بر پایه‌ی اجماع پژوهشی (ایرانیکا، تاریخ کمبریج) است؛ «ح.» نشانه‌ی تاریخ تقریبی یا مورد اختلاف است.