پرش به محتوا
تاریخ ایران

سده‌های میانه

تیموریان

Timurids

⏳ ۱۳۷۰–۱۵۰۷ م🏛 پایتخت: سمرقند، هرات👑 ۶ فرمانروا📜 ۷ رویداد

پس از ویرانگری تیمور، جانشینانش هرات و سمرقند را کانون نگارگری، معماری و دانش کردند.

تهران امروز
گستره‌ی تقریبی و ساده‌شده در اوج قدرت (طرح ویراستاری). خطوط ساحلی: Natural Earth (مالکیت عمومی).

گستره‌ی فرمانروایی

طرح ساده‌شده‌ی قلمرو تیموریان در اوج گسترش. مرزهای دوران پیشامدرن سیال بودند؛ این نقشه تنها برای جهت‌یابی است.

فرمانروایان

۱

تیمور گورکانی

Timur

۱۳۷۰–۱۴۰۵ م

جهان‌گشای ویرانگر که از دهلی تا آنکارا تاخت.

۲

خلیل سلطان

Khalil Sultan

۱۴۰۵–۱۴۰۹ م

نوه‌ی تیمور که سمرقند را چند سالی نگه داشت.

۳

شاهرخ

Shah Rukh

۱۴۰۵–۱۴۴۷ م

هرات را پایتخت کرد؛ همسرش گوهرشاد مسجد مشهد را ساخت.

۴

الغ‌بیگ

Ulugh Beg

۱۴۴۷–۱۴۴۹ م

اخترشناس فرمانروا با رصدخانه‌ی سمرقند و زیج الغ‌بیگی؛ به دست پسرش کشته شد.

۵

ابوسعید گورکانی

Abu Sa'id Mirza

۱۴۵۱–۱۴۶۹ م

آخرین تیموری که قلمرو را یکپارچه نگه داشت.

۶

سلطان حسین بایقرا

Husayn Bayqara

۱۴۶۹–۱۵۰۶ م

دربار هرات با جامی، نوایی و بهزاد اوج هنر ایرانی شد.

گاه‌شمار

پادشاهان (طلایی) و رویدادها (رنگ دودمان) به ترتیب زمان؛ رویدادهای کلیدی پررنگ‌ترند.

  1. آغاز پادشاهی · ۱۳۷۰–۱۴۰۵ م👑 تیمور گورکانی
  2. بنیان‌گذاری · ۱۳۷۰ مبه قدرت رسیدن تیمور در بلخ
  3. نبرد · ۱۳۸۷ مکشتار اصفهان
  4. نبرد · ۱۴۰۲ منبرد آنکارا و اسارت بایزید عثمانی
  5. آغاز پادشاهی · ۱۴۰۵–۱۴۴۷ م👑 شاهرخ
  6. آغاز پادشاهی · ۱۴۰۵–۱۴۰۹ م👑 خلیل سلطان
  7. فرهنگ و هنر · ۱۴۱۸ مساخت مسجد گوهرشاد
  8. فرهنگ و هنر · ۱۴۲۸ مساخت رصدخانه‌ی الغ‌بیگ
  9. آغاز پادشاهی · ۱۴۴۷–۱۴۴۹ م👑 الغ‌بیگ
  10. آغاز پادشاهی · ۱۴۵۱–۱۴۶۹ م👑 ابوسعید گورکانی
  11. آغاز پادشاهی · ۱۴۶۹–۱۵۰۶ م👑 سلطان حسین بایقرا
  12. فرهنگ و هنر · ۱۴۸۷ مشکوفایی مکتب نگارگری هرات (بهزاد)
  13. فروپاشی · ۱۵۰۷ متصرف هرات به دست شیبانیان

منابع و کتاب‌شناسی

  1. [مرجع]Encyclopædia Iranica — ed. E. Yarshater et al.
  2. [مرجع]The Cambridge History of Iran (7 vols.) — Cambridge University Press, 1968–1991
  3. [مرجع]The New Islamic Dynasties — C. E. Bosworth

تاریخ‌ها بر پایه‌ی اجماع پژوهشی (ایرانیکا، تاریخ کمبریج) است؛ «ح.» نشانه‌ی تاریخ تقریبی یا مورد اختلاف است.