پرش به محتوا
تاریخ ایران

سده‌های میانه

صفاریان

Saffarids

⏳ ۸۶۱–۱۰۰۳ م🏛 پایتخت: زرنج (سیستان)👑 ۴ فرمانروا📜 ۵ رویداد

رویگرزادگان سیستانی که نخستین بار زبان فارسی را زبان رسمی دربار کردند.

تهران امروز
گستره‌ی تقریبی و ساده‌شده در اوج قدرت (طرح ویراستاری). خطوط ساحلی: Natural Earth (مالکیت عمومی).

گستره‌ی فرمانروایی

طرح ساده‌شده‌ی قلمرو صفاریان در اوج گسترش. مرزهای دوران پیشامدرن سیال بودند؛ این نقشه تنها برای جهت‌یابی است.

فرمانروایان

۱

یعقوب لیث صفار

Yaqub ibn al-Layth

۸۶۱–۸۷۹ م

رویگری عیار که تا نزدیکی بغداد پیش رفت و گفت: «چیزی که من اندر نیابم چرا باید گفت؟»

۲

عمرو لیث

Amr ibn al-Layth

۸۷۹–۹۰۱ م

برادر یعقوب؛ در بلخ از اسماعیل سامانی شکست خورد.

۳

طاهر بن محمد

Tahir ibn Muhammad

۹۰۱–۹۰۸ م

نوه‌ی عمرو که قلمرو کوچک‌شده‌ی سیستان را نگه داشت.

۴

خلف بن احمد

Khalaf ibn Ahmad

۹۶۳–۱۰۰۳ م

امیر دانش‌دوست سیستان که سرانجام تسلیم محمود غزنوی شد.

گاه‌شمار

پادشاهان (طلایی) و رویدادها (رنگ دودمان) به ترتیب زمان؛ رویدادهای کلیدی پررنگ‌ترند.

  1. آغاز پادشاهی · ۸۶۱–۸۷۹ م👑 یعقوب لیث صفار
  2. بنیان‌گذاری · ۸۶۱ مبرآمدن یعقوب در سیستان
  3. نبرد · ۸۷۳ مبرافکندن طاهریان
  4. نبرد · ۸۷۶ منبرد دیرالعاقول با سپاه خلیفه
  5. آغاز پادشاهی · ۸۷۹–۹۰۱ م👑 عمرو لیث
  6. نبرد · ۹۰۰ مشکست عمرو لیث در بلخ
  7. آغاز پادشاهی · ۹۰۱–۹۰۸ م👑 طاهر بن محمد
  8. آغاز پادشاهی · ۹۶۳–۱۰۰۳ م👑 خلف بن احمد
  9. فروپاشی · ۱۰۰۳ مسیستان به دست غزنویان افتاد

منابع و کتاب‌شناسی

  1. [مرجع]Encyclopædia Iranica — ed. E. Yarshater et al.
  2. [مرجع]The New Islamic Dynasties — C. E. Bosworth

تاریخ‌ها بر پایه‌ی اجماع پژوهشی (ایرانیکا، تاریخ کمبریج) است؛ «ح.» نشانه‌ی تاریخ تقریبی یا مورد اختلاف است.