ساسانیان
۲۲۴–۶۵۱ م
حکم تمدنی
ساسانیان آخرین و باشکوهترین تجلی تمدن ایرانی پیش از اسلام بودند.
خلاصه
آخرین امپراتوری پیش از اسلام؛ اوج هنر، علم و قدرت نظامی ایران باستان
توضیح
اردشیر بابکان اشکانیان را شکست داد. شاپور اول والریانوس امپراتور روم را اسیر کرد. خسرو انوشیروان اصلاحات بزرگ، دانشگاه جندیشاپور و عدالت را آورد. خسرو پرویز با بیزانس جنگید اما امپراتوری را ضعیف کرد. هنر ساسانی (نقشبرجسته طاق بستان، بشقابهای نقره) مشهور است. منابع: شاهنامه، تاریخ طبری، کارنامه اردشیر بابکان، منابع بیزانسی.
فلسفهٔ قدرت
پادشاهی الهی زرتشتی (ایرانشهر)، عدالت طبقاتی و دفاع از مرزها
نسبت با آزادی
آزادی محدود تحت نظام طبقاتی؛ تحمل برخی ادیان اما زرتشتی رسمی
دلیل انقراض / سقوط
جنگهای فرسایشی با بیزانس، هرجومرج پس از خسرو پرویز، ضعف یزدگرد سوم و فتح اعراب مسلمان
توضیحات
اردشیر بابکان اشکانیان را شکست داد. شاپور اول والریانوس امپراتور روم را اسیر کرد. خسرو انوشیروان اصلاحات بزرگ، دانشگاه جندیشاپور و عدالت را آورد. خسرو پرویز با بیزانس جنگید اما امپراتوری را ضعیف کرد. هنر ساسانی (نقشبرجسته طاق بستان، بشقابهای نقره) مشهور است. منابع: شاهنامه، تاریخ طبری، کارنامه اردشیر بابکان، منابع بیزانسی.