مادها
۷۲۸–۵۵۰ ق.م
حکم تمدنی
مادها نطفه دولت-ملت ایرانی را بستند و اولین تجربه اتحاد بزرگ آریاییها بودند.
خلاصه
نخستین امپراتوری ایرانی و پایهگذار دولت متمرکز در فلات ایران
توضیح
مادها نخستین دولت سازمانیافته ایرانی بودند که قبایل آریایی را متحد کردند. دیاکو پایتخت هگمتانه را بنا نهاد. فرورتیش و هووخشتره علیه آشور قیام کردند و در ۶۱۲ ق.م با اتحاد بابلیان، نینوا را نابود کردند. ایشتوویگو (آستیاگ) آخرین پادشاه بود که توسط کوروش هخامنشی سرنگون شد. مادها ارتش منظم، سیستم اداری اولیه و مفهوم پادشاهی متمرکز را به ایران آوردند و پایه تمدن بعدی هخامنشی را گذاشتند. منابع: هرودوت (کتاب تاریخ)، کتیبههای آشوری، بابلی و مادهای بیستون.
فلسفهٔ قدرت
پادشاهی کاریزماتیک و انتخابی برای اتحاد قبایل، برقراری عدالت و دفاع از سرزمین در برابر امپراتوریهای مهاجم
نسبت با آزادی
رهایی از یوغ آشور و ایجاد امنیت جمعی؛ اما قدرت در دست شاه و اشراف بود و آزادی فردی محدود
دلیل انقراض / سقوط
فساد دربار آستیاگ، نارضایتی اشراف و فرماندهان مادی، خیانت هارپاگ و ظهور کوروش که با حمایت داخلی مادها قدرت را گرفت
توضیحات
مادها نخستین دولت سازمانیافته ایرانی بودند که قبایل آریایی را متحد کردند. دیاکو پایتخت هگمتانه را بنا نهاد. فرورتیش و هووخشتره علیه آشور قیام کردند و در ۶۱۲ ق.م با اتحاد بابلیان، نینوا را نابود کردند. ایشتوویگو (آستیاگ) آخرین پادشاه بود که توسط کوروش هخامنشی سرنگون شد. مادها ارتش منظم، سیستم اداری اولیه و مفهوم پادشاهی متمرکز را به ایران آوردند و پایه تمدن بعدی هخامنشی را گذاشتند. منابع: هرودوت (کتاب تاریخ)، کتیبههای آشوری، بابلی و مادهای بیستون.